Avrupa’da ‘gaz sancısı’ çeken kömür kullanımı artıyor


Rusya’nın gaz arzını kesmeye başlamasıyla birlikte gaz tüketimini azaltmayı planlayan Avrupa Birliği ülkelerinde bu yıl kömür tüketiminin yüzde 7 artması bekleniyor. Almanya, Avusturya, Hollanda, Fransa ve İtalya kömürlü termik santralleri devreye aldı.

Avrupa Birliği’nin (AB) Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşın ardından uygulamaya başladığı yaptırımların önemli bir kısmı Rus enerji sektörünü hedef aldı.

Bu bağlamda, Rusya’dan Avrupa’ya deniz yoluyla petrol ithalatı yasağı yıl sonuna kadar yürürlüğe girmelidir. Öte yandan yaptırımlar arasında Rusya’dan kömür ve diğer katı fosil yakıtların satın alınması da yer alıyor. AB kömür yaptırımının 10 Ağustos’ta yürürlüğe girmesi bekleniyor.

Kömür ithalatının büyük kısmını Rusya’dan sağlayan AB ülkeleri, yasak başlamadan önce gerekli önlemleri almaya çalışıyor.

Avrupa İstatistik Ofisi’nin son verilerine göre AB’nin taşkömürü ithalatının yüzde 55,6’sı Rusya’dan geliyor. Rusya’yı yüzde 17,2 ile ABD ve yüzde 15,3 ile Avustralya izliyor. Kolombiya, Güney Afrika, Endonezya ve Kanada diğer önemli tedarikçilerdir.

AB’nin Rusya’dan elektrik ve ısınma amaçlı kullanılan buhar kömürü ithalatı yüzde 70. Demir-çelik üretimi için metalürjik kömür söz konusu olduğunda, AB’nin Rusya’dan yaptığı ithalat yüzde 30 olarak hesaplanıyor.

Özellikle, Avrupa’nın baskın ekonomileri olan Almanya ve Polonya, Rus termik kömürüne oldukça bağımlıdır.

Almanya’nın Rusya’dan termal ve metalürjik kömür ithalatı 14,3 milyon ton, Polonya’nın ise 9,5 milyon ton. Almanya buhar kömürü ithalatının yüzde 67’sini, Polonya ise yüzde 80,7’sini Rusya’dan alıyor.

KÖMÜRDEN ENERJİ ÜRETİMİ BÜYÜYOR

AB iklim değişikliği hedeflerinin bir parçası olarak son yıllarda kömüre dayalı elektrik üretimini azaltmaya çalışsa da, geçen yılki salgın sonrasında artan talep ve gaz yerine kömür kullanımı nedeniyle kömüre dayalı elektrik üretimi arttı.

Avrupa Elektrik Görünümü raporuna göre, AB’de elektrik üretiminde kömürün payı geçen yıl yüzde 15’e yükseldi. Bu oranın bu yıl daha da artması bekleniyor.

Rusya’nın Avrupa’ya doğalgaz arzını kesintiye uğratması, birçok AB üye devletini elektrik üretmek için doğalgaz yerine daha fazla kömür kullanmaya sevk ediyor.

Uluslararası Enerji Ajansı’na göre, geçen yıl yüzde 6 artan küresel kömür tüketimi, bu yıl yüzde 0,7 artarak 8 milyar tona çıkacak. Bu da küresel kömür tüketiminin son 10 yılın en yüksek seviyesine ulaşacağı anlamına geliyor.

AB ülkelerinde kömür tüketiminin bu yıl yüzde 7 artması bekleniyor.

AB’de kömür tüketimindeki artış, savaş sonrası gaz kıtlığının yerini almak için artan kömür kullanımından ve artan elektrik üretimi talebinden kaynaklanmaktadır. Kış aylarında olası bir enerji krizine hazırlanan Avrupa ülkeleri giderek artan oranda kömüre yöneliyor.

Eyaletteki tüm kömürlü termik santralleri 2030 yılına kadar kapatmak isteyen Federal Ekonomi ve İklim Koruma Bakanı Robert Habeck, Haziran ayında kömür santrallerinin önümüzdeki dönemde daha fazla kullanılması gerektiğini açıklamıştı.

Rusya’nın Kuzey Akım gaz akışını yüzde 20’ye düşürmesinin ardından Almanya, kışa hazırlık olarak toplam 21 kömürle çalışan elektrik santralinin planlanan yeniden açılması veya kapatılması faaliyetlerini genişletmeye karar verdi. Bu bağlamda, ülke bu ayın başlarında Mehrum kömürlü termik santrali devreye aldı.

Avusturya hükümeti ayrıca olası bir enerji krizini önlemek için kullanılmayan kömürle çalışan bir elektrik santralini yeniden açacağını duyurdu.

Hollanda’da, kömürle çalışan elektrik santrallerinin 2024 yılına kadar maksimum yüzde 35 kapasitede çalışmasını gerektiren yasaları yürürlükten kaldırdı.

Fransa ve İtalya da eski termik santrallerini devreye almayı planlıyor ve hazırlanıyor.

KÖMÜR FİYATLARI YÜKSELEN

Ancak artan kömür talebi de bu ürünün fiyatını artırıyor.

Geçen yıl bu dönemde 110 avro civarında olan kömürün ton başına fiyatı şu anda 350 avro civarında işlem görüyor. Kömür fiyatları 2020 yılının aynı döneminde 40 euro seviyesindeydi.

Kömür fiyatları bir önceki yıla göre 2 kat, 2 yıl öncesine göre ise 8 kat arttı.